Kentsel dönüşümle ilgili tedirginliklerden biri de;
binaların yenilenmesi için gereken şehir rantının; ek imarlar vererek daha yüksek binalar ve oturum alanları yaratmak sureti ile ortaya çıkartılmasının altyapı ile uyumsuz bir tablo ortaya çıkartması..Örnek: trafik, kanalizasyon yeşil alanlar gibi...
Kentsel dönüşümün finans yükünü de dağıtmada katkısı olacağını düşündüğüm fikrim özetle şu şekilde:
Yapılacak imar artışlarından ayrı olarak
Otopark yönetmeliğinde ve veya ilgili mevzuatlarda basit bir düzenleme ile:
Binaların altına yapılacak otoparklar başlığında Ticari otoparkların emsale dahil edilmesi yerine..
*Kentin trafik yönünden ve otopark sıkıntısı yönünden çok yoğun olduğu bölgelerde,Binaların altına yapılacak ticari otoparklar için normal emsalden ayrı ek ticari otopark emsalleri versek
*Sonra bu emsaller üzerinden yapılcak fizibilite, kar, getiri analizlerine göre;
Gerek İspark gerekse özel otopark işleticisi kurumlar binanın yenilenmesi karşılığında bu otoparkların hesaplar dahilinde belirli bir süre boyunca otopark gelirini alsalar ...(mesela tüm yapının sıfırlanıp yenilenmesi karşılığında 20 yıllık gelir gibi)
Bu yolla;
*hem kimi sıkışık ve imar artışının zor olduğu bölgelerde kentsel dönüşüm rantı yukarıya doğru değil yerin altına doğru yaratılmış olur
*hem bu ticari otopark alanları konut olmadıkları için ek kanalizasyon kapasitesi gibi ihtiyaçların ortaya çıkmasına engel olmakla kalmayıp trafik ve park sorunu gibi altyapı başlıklarına da katkı sunmuş olurlar
*hem otopark inşaat maliyeti konuttan çok daha ucuz olduğu için konuttan daha cazip kar marjları yaratılır..(bu hem mülk sahipleri hem de otopark işletmecileri açısından avantajlar yaratacaktır.)
*hem kentsel dönüşüm için gerken finansmanın bir kısmı otopark işleticileri üzerinden aslında milyonlarca araç sahiplerinin üzerine de paylaştırılır..
*hem İşletmecinin sözleşmesinin bittiği tarihten itibaren apartman sakinleri için cazip bir gelir kaynağı olur..Emeklilik gibi:)Veya 25 yıl sonunda yeni bir sözleşme ile bina yıkılıp yeniden yapılır..böylece kentsel yenileme süreklilik kazanır..30 40 yılda bir, bina mülk sahiplerine yük olmadan yenilenir
*Hem de imar artışının çok zor uygulanabileceği bölgelerde bu sorun bir nebze aşılmış olur...
Basit bir hesapla yoğun bölgelerde bir araçtan 5 lira kazansak..50 araçlık bir otoparkta günde 300 araçlık sirkülasyon olsa
300*5= 1500 lira 360 günde 540 000 lira 10 yılda 5 400 000 lira eder vergisini yönetim giderini düşsek 4 000 000 desek 6-7 katlı bir binayı bu paraya yaparız..25 yıllık gelir karşılığı versek otopark işletmecisi de 6 000 000 TL kar etmiş olur(enflasyondan arındırarak)...Mesela İspark bu iş modeli ile büyüse, halka arz edildiği hallerde; müthiş bir temettü yaratma potansiyeli ortaya çıkar... Bu şekilde kentsel dönüşümün bir kısmını İSPARK üzerinden finanse eden İstanbullu araç sahiplerinden, İSPARK hissesi almış olanlar da bu otopark masraflarını temettü geliri olarak misli ile geri almış olurlar.. :)
mert bal
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder